مذاکرهکنندگان آمریکا و روسیه در هتلی در ریاض، پایتخت عربستانسعودی، پشت درهای بسته گرد هم آمدند. احیای آتشبس دریای سیاه در سال ۲۰۲۲ از مهمترین موضوعهای گفتگوها است. نمایندگان اوکراین دیروز با مقامات آمریکایی در همان مکان گفتگو کردند و اکنون در همان نزدیکی منتظرند تا در صورت پیشرفت مذاکرات، آماده باشند.
یک مشاور به خبرگزاری یونیان اوکراین گفت که هیئت اوکراینی برای گفتگوهای بیشتر با ایالات متحده در عربستان سعودی میماند.
سرهی لشچنکو گفت چنین مذاکراتی فقط یک روز طول نمیکشد و می تواند ماهها ادامه یابد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در واشنگتن به نقل از وزیر دارایی این کشور گفته است توافقنامهای که اجازه دسترسی ایالات متحده به ذخایر معدنی اوکراین را میدهد، «بزودی امضا خواهد شد.»
رسانههای دولتی روسیه میگویند گریگوری کاراسین، رئیس کمیته امور بینالملل شورای فدراسیون روسیه و سرگئی بسدا، مشاور رئیس سرویس امنیت فدرال در مذاکرات ریاض حاضر خواهند بود.
هر دو طرف طرحهای متفاوتی برای آتشبسهای موقت پیشنهاد دادهاند، اما همزمان حملات مرزی بدون وقفه ادامه داشته است.
گفتوگوها که ابتدا قرار بود به طور همزمان برگزار شوند تا گفتگوهای دیپلماتیک میان ایالات متحده و دو هیئت روسی و اوکراینی را تسهیل کند، اکنون یکی پس از دیگری برگزار میشوند.
همزمان کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین با همتای خود در امارات متحده عربی، محمد بن زاید آل نهیان، تلفنی گفتوگو کرده است که در آن رئیسجمهور روسیه از میانجیگری او در تبادل زندانیان با اوکراین تشکر کرده است.
بر اساس بیانیه خبرگزاری دولتی روسیه، ریانووستی، آنها همچنین در مورد مذاکرات روسیه و آمریکا درباره اوکراین گفتگو کردند.
مذاکرات آمریکا و روسیه در هتل ریتز-کارلتون ریاض آغاز شده است و خبرگزاری تاس گزارش داده که از خبرنگاران خواسته شده است این هتل را ترک کنند.
استیو ویتکاف، فرستاده رئیسجمهوری آمریکا با ابراز خوشبینی نسبت به این مذاکرات گفته است هر توافقی که حاصل شود، راه را برای آتشبس کامل هموار خواهد کرد.
دونالد ترامپ بارها اعلام کرده است که خواستار پایان یافتن هر چه سریعتر این جنگ است.
کمتر از یک هفته پیش در ادامه تلاش برای پایان دادن به جنگ اوکراین، دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین روسای جمهور آمریکا و روسیه گفتگوی تلفنی طولانی داشتند.
پس از این گفتگو کاخ کرملین دربیانیهای اعلام کرد که در این گفتوگو «دونالد ترامپ پیشنهاد کرد که طرفهای درگیر به مدت ۳۰ روز از حمله به تأسیسات انرژی یکدیگر خودداری کنند و ولادیمیر پوتین از این ابتکار استقبال کرد و بلافاصله به ارتش روسیه دستور لازم را داد.»
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین گفته است مسکو تلاش میکند با پیچیده کردن مذاکرات آتشبس، دیپلماسی را به شکست بکشاند و به جنگ ادامه بدهد. آقای زلنسکی خواهان اعمال فشار بر آقای پوتین برای موافقت با آتشبس شده است.
دور اول مذاکرات روسیه و آمریکا پنج هفته پیش در ریاض برگزار شد.
گفتگوی نمایندگان آمریکا و روسیه در در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در حالی ادامه دارد که روسیه موج جدیدی از حملات موشکی به شهر سومی در اوکراین را آغاز کرده است.
به گفته منابع محلی، در این حمله که موسسات مرتبط با کودکان و یک بیمارستان هم آسیب دیدند، دستکم ۶۵ کشته برجای گذاشت که شامل ۱۴ کودک بود.
این حملات موشکی منطقه پرازدحام سومی را هدف قرار داده بود که بارها هم در گذشته هدف حمله روسیه قرار گرفته بود.
وزیر خارجه اوکراین پس از این حملات گفت روسیه باید به جای «گفته های توخالی درباره صلح» حملات خود را متوقف کند.
از «ابتکار پوتین» تا «پیشنهاد اوکراین»
یک مقام ارشد اوکراینی پیشتر به خبرگزاری فرانسه گفته بود که کییف خواهان آتشبس گستردهتری است که شامل توقف حمله به تأسیسات انرژی، زیرساختها و حملات دریایی باشد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین به تلویزیون دولتی روسیه گفت: «ما تنها در ابتدای این مسیر هستیم» و راه دشواری پیش رو داریم.
به گفته آقای پسکوف، یکی از کانونهای اصلی گفتگوهای روسیه با آمریکا بر احتمال احیای توافق از سرگیری صادرات غلات در دریای سیاه متمرکز خواهد بود که از سال ۲۰۲۲ بهشدت لطمه خورد.
سخنگوی دولت روسیه تاکید کرد که تمرکز مسکو بر «ابتکار دریای سیاه» متمرکز خواهد شد.
روسیه در سال ۲۰۲۳ از توافقی که برای صادرات غلات اوکراین از طریق دریای سیاه با میانجیگری سازمان ملل حاصل شد کنار کشید و غرب را متهم کرد که به تعهدات خود برای کاهش تحریم محصولات کشاورزی و کود شیمیایی روسیه عمل نکرده است.
درباره توافق غلات چه میدانیم؟
وقتی در فوریه ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین حمله کرد، نیروی دریایی این کشور بندرهای دریای سیاه را محاصره کرد و مانع صدور بیش از ۲۰ میلیون تن غله شد.
این اقدام روسیه باعث افزایش سرسامآور قیمتها در دنیا و کمبود غلات در خاورمیانه و آفریقا شد که میزان فراوانی از غلات خود را از اوکراین وارد میکنند.
در ژوئیه ۲۰۲۲، با میانجیگری ترکیه و سازمان ملل متحد قراردادی میان روسیه و اوکراین بسته شد که به کشتیهای باری اجازه عبور از مسیری را میداد که ۳۱۰ مایل دریایی طول و ۳ مایل دریایی عرض داشت.
این مسیر رفتوبرگشت دریایی از بنادر اودسا، چورنومورسک و پیودینیه (یوژنی سابق) در اوکراین بود.
طبق این توافق نیروهای روسیه اجازه داشتند کشتیها را در تنگه بسفر و پیش از ورود به دریای سیاه بازرسی کنند تا هیچ سلاح و مهماتی در آنها نباشد.
به گفته سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (فائو) پس از این قرارداد حدود ۳۳ میلیون تن غلات از اوکراین صادر شد و در نتیجه قیمت مواد غذایی در جهان حدود ۲۰٪ کاهش پیدا کرد.
پس از اینکه روسیه نپذیرفت صادرات توافق غلات با اوکراین را تمدید کند، قیمت گندم در جهان بهشدت افزایش پیدا کرده است.
