تلفن همراه؛ ابزار ردیابی نیروهای آمریکایی در جنگ ایران؟

گزارش‌های رسانه‌ای از تلاش برای ردیابی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه از طریق داده‌های تلفن همراه، تبلیغات آنلاین و تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی حکایت دارد؛ موضوعی که ارتش آمریکا را به بازنگری در سیاست‌های امنیتی مربوط به استفاده از تلفن‌های هوشمند واداشته است.

در جنگ ایران، تلفن‌های همراه فقط ابزار ارتباطی نیستند؛ اطلاعاتی که از طریق برنامه‌های کاربردی، شبکه‌های تبلیغاتی و خدمات موقعیت‌یابی جمع‌آوری می‌شوند، ممکن است برای شناسایی محل حضور نیروهای نظامی و بررسی تحرکات آن‌ها مورد استفاده قرار گیرند.

رویترز در ژوئیه گزارش داد که مقام‌های نظامی آمریکا درباره انتشار تصاویر و ویدئوهای نیروهای مستقر در منطقه هشدار داده‌اند. این محتوا می‌تواند اطلاعاتی درباره محل استقرار نیروها، تجهیزات نظامی و پیامد حملات در اختیار طرف مقابل قرار دهد. در همان مقطع، احتمال محدود کردن دسترسی برخی نیروها به تلفن‌های همراه نیز مطرح شد.

داده‌های تبلیغاتی؛ مسیری برای ردیابی

خطرهای امنیتی تلفن‌های همراه به تصاویر و مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی محدود نمی‌شود. فایننشال‌تایمز در ژوئیه گزارش داد که تلفن‌های همراه نیروهای آمریکایی ممکن است از طریق شبکه‌های رومینگ و فناوری تبلیغات دیجیتال در معرض ردیابی قرار گرفته باشند.

شرکت‌های تبلیغاتی و واسطه‌های داده می‌توانند اطلاعات مربوط به دستگاه‌ها و موقعیت مکانی کاربران را جمع‌آوری کنند. این اطلاعات، در صورت دسترسی افراد یا نهادهای دیگر، ممکن است برای شناسایی الگوهای رفت‌وآمد و تخمین محل حضور افراد به کار گرفته شود.

در اقدامی برای کاهش این خطر، رویترز در سپتامبر گزارش داد که چند نهاد نظامی آمریکا شناسه‌های تبلیغاتی ردیابی را در بخشی از تلفن‌ها و رایانه‌های مورد استفاده نیروهای خود غیرفعال کرده‌اند. این شناسه‌ها به شرکت‌ها امکان می‌دهند فعالیت دستگاه‌ها را در برنامه‌های مختلف دنبال کنند؛ با این حال، غیرفعال کردن آن‌ها لزوماً همه راه‌های ردیابی را مسدود نمی‌کند.

نگرانی فراتر از میدان جنگ

ابعاد این مسئله در گزارش تحقیقی دیگری از رویترز در اکتبر برجسته شد. این گزارش، با استناد به یافته‌های دو گروه پژوهشی، به فعالیت یک شرکت تبلیغات دیجیتال اسرائیلی و احتمال سوءاستفاده از زیرساخت تبلیغات آنلاین برای ردیابی کاربران و تسهیل برخی عملیات جاسوس‌افزاری پرداخت.

این یافته‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که همان شرکت یا شبکه در ردیابی نیروهای آمریکایی در جنگ ایران نقش داشته است؛ اما نشان می‌دهند زیرساختی که برای تبلیغات و تحلیل رفتار کاربران طراحی شده، ممکن است در شرایطی به ابزار نظارت و جمع‌آوری اطلاعات تبدیل شود.

آیا محدودیت تلفن همراه کافی است؟

تحولات اخیر نشان می‌دهد که امنیت دیجیتال در جنگ مدرن، علاوه بر حفاظت از پیام‌ها و مکالمات، به کنترل داده‌های جانبی تلفن‌های همراه نیز وابسته است. اطلاعات موقعیت مکانی، شناسه‌های تبلیغاتی و تصاویر منتشرشده از محل حضور نیروها ممکن است در کنار یکدیگر تصویری از تحرکات نظامی ایجاد کنند.

با این حال، اطلاعات منتشرشده تاکنون برای تعیین میزان تأثیر این روش‌ها بر حملات مشخص یا اثبات نقش آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های نظامی کافی نیست.

پرسش اساسی این است که آیا محدودیت‌های اعمال‌شده بر دستگاه‌های نظامی می‌توانند خطرهای ناشی از جمع‌آوری و خریدوفروش داده‌های تجاری را کاهش دهند؛ بازاری که بخش مهمی از فعالیت آن خارج از کنترل مستقیم نیروهای نظامی انجام می‌شود.