افزایش درخواستها در ایران برای ساخت سلاح هستهای؛ «ضرورتی مهمتر از نان»

با ادامه جنگ با آمریکا و اسرائیل، شماری از سیاستمداران و چهرههای تندرو در ایران خواستار خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و حرکت بهسوی ساخت بمب اتم شدهاند؛ درخواستی که پس از کشتهشدن علی خامنهای و ابهام درباره موضع جانشین او، مجتبی خامنهای، پررنگتر شده است.
روزنامه نیویورکپست گزارش داده است که همزمان با ادامه جنگ با آمریکا و اسرائیل، شمار بیشتری از سیاستمداران، نمایندگان و چهرههای نزدیک به جریانهای تندرو در ایران خواهان تغییر سیاست هستهای کشور و حرکت بهسوی تولید سلاح اتمی شدهاند.
برخی از این چهرهها خواستار خروج رسمی ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و آغاز مسیری برای ساخت بمب اتم هستند. داوود مدرسسیان، فعال نزدیک به جریانهای تندرو، اوایل ماه جاری میلادی در این باره نوشت: «درگیریهای نظامی اخیر نشان داد که دستیابی ایران به سلاح هستهای، آرزو نیست؛ ضرورتی مهمتر از نان است.»
تغییر فضای بحث هستهای پس از کشتهشدن خامنهای
رهبران ایران در سالهای گذشته تأکید میکردند که برنامه غنیسازی اورانیوم با هدف تأمین انرژی هستهای دنبال میشود، نه ساخت بمب. این موضع با فتوای سال ۲۰۰۵ علی خامنهای علیه تولید سلاح هستهای نیز همراه بود؛ هرچند برنامه هستهای ایران همواره با تردید و انتقاد آمریکا، اسرائیل و نهادهای ناظر بینالمللی روبهرو بوده است.
بر اساس این گزارش، پس از کشتهشدن علی خامنهای در آغاز جنگ، درخواستها برای دستیابی ایران به سلاح هستهای افزایش یافته است. مجتبی خامنهای، جانشین او، تاکنون بهطور علنی روشن نکرده که آیا در این زمینه از موضع پدرش پیروی خواهد کرد یا مسیر متفاوتی در پیش میگیرد.
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس و از نمایندگان تندرو، گفته است اگر رهبر جدید از تولید سلاح هستهای حمایت کند، رهبران ایران ناگزیر به پیروی از او خواهند بود.
قشقاوی همچنین استدلال کرده است که ایران برای جلوگیری از تکرار جنگ، به ابزار بازدارندگی قدرتمندی نیاز دارد تا هیچ کشوری نتواند بار دیگر بهطور آشکار علیه جمهوری اسلامی وارد جنگ متعارف شود.
الگوی کره شمالی و افزایش حمایت از بمب اتم
نیویورکپست به نقل از فایننشال تایمز گزارش داده است که یکی دیگر از چهرههای نزدیک به ساختار حاکمیت ایران، الگوی کره شمالی را مطرح کرده و گفته است ایران برای پایاندادن به مداخله خارجی باید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
به گفته این مقام، حمایت از ساخت بمب اتم پس از آغاز جنگ از «تقریباً صفر» به بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ آماری که در گزارش به نقل از این مقام مطرح شده و بهعنوان نتیجه یک نظرسنجی مستقل ارائه نشده است.
برخی چهرههای تندرو نیز تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره نابودی ایران را دلیلی برای ضرورت دستیابی به سلاح هستهای عنوان کردهاند.
علی واعظ، کارشناس ایران در گروه بینالمللی بحران، به فایننشال تایمز گفته است: «جنگ، کسانی را تقویت کرده که معتقدند کشوری که در معرض حملهای تهدیدکننده موجودیت خود قرار دارد، در نهایت به قویترین ابزار بازدارندگی نیاز خواهد داشت.»
ابهام درباره وضعیت کنونی برنامه هستهای ایران
وضعیت کنونی برنامه هستهای ایران همچنان روشن نیست. طبق گزارش نیویورکپست، با آغاز جنگ و حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از کشور اخراج شدند.
مقامهای آمریکایی بارها مدعی شدهاند که بیش از ۹۰۰ پوند اورانیوم با غنای بالا در ایران نابود شده یا زیر آوار تأسیسات آسیبدیده مدفون شده است. این ادعا در گزارش به مقامهای آمریکایی نسبت داده شده و ارزیابی مستقلی از وضعیت فعلی این ذخایر ارائه نشده است.
در مجموع، افزایش اظهارنظرهای حامی ساخت سلاح هستهای نشاندهنده پررنگترشدن این بحث در بخشی از فضای سیاسی ایران پس از جنگ است؛ با این حال، گزارش از تصمیم رسمی ایران برای ساخت بمب اتم یا خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای خبر نمیدهد.





