جنگ ایران به پاشنهآشیل ترامپ تبدیل میشود؟ فشار قیمت انرژی و مذاکرات فرسایشی در آستانه انتخابات آمریکا

با نزدیکشدن انتخابات میاندورهای آمریکا، جنگ با ایران از یک بحران نظامی و دیپلماتیک به مسئلهای داخلی برای دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است؛ افزایش هزینههای انرژی، نگرانی از گسترش درگیری و اختلاف بر سر سیاست واشنگتن در قبال روسیه، فشار سیاسی بر کاخ سفید را تشدید کردهاند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که در فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، اکنون علاوه بر پیامدهای منطقهای، بر فضای سیاسی و اقتصادی ایالات متحده نیز سایه انداخته است. در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر، موضوعاتی مانند قیمت سوخت، چشمانداز پایان جنگ و احتمال ازسرگیری حملات به ایران به بخشی از چالشهای دولت ترامپ تبدیل شدهاند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی که ۲۰ اکتبر منتشر کرد، به نقل از چند مقام ایرانی نوشت که تهران قصد دارد مذاکرات با واشنگتن را بدون شتاب برای رسیدن به توافق ادامه دهد؛ راهبردی که به گفته این مقامها، میتواند فشار سیاسی بر ترامپ را پیش از انتخابات افزایش دهد. این روایت بازتاب ارزیابی مقامهای ایرانی است و بهمعنای تأیید مستقل همه ابعاد این راهبرد نیست.
تنگه هرمز؛ پیوند مستقیم جنگ با هزینه زندگی آمریکاییها
یکی از مهمترین مسیرهای اثرگذاری جنگ بر سیاست داخلی آمریکا، بازار انرژی است. اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز و ادامه تنش نظامی، عرضه جهانی نفت را با مخاطره روبهرو کرده و به افزایش فشار بر قیمت سوخت انجامیده است. در آمریکا، بالا رفتن هزینه بنزین و حملونقل میتواند نارضایتی از عملکرد دولت را افزایش دهد؛ بهویژه در شرایطی که هزینه زندگی از نگرانیهای اصلی رأیدهندگان است.
رویترز در گزارش ۲۰ اکتبر خود نوشت که نگرانی آمریکاییها از قیمت بالای بنزین ممکن است به موقعیت جمهوریخواهان در انتخابات پیش رو آسیب بزند. ترامپ نیز وعده داده است که قیمت نفت پس از انتخابات کاهش خواهد یافت، اما هنوز راهحل جامعی برای پایان جنگ و بازگشایی پایدار تنگه هرمز ارائه نکرده است.
دولت آمریکا برای کاهش بخشی از فشار اقتصادی، از جمله از برنامه حمایتی هشت میلیارد دلاری برای کشاورزان بهمنظور جبران بخشی از هزینه سوخت دیزل خبر داده است. این اقدام نشان میدهد پیامدهای اقتصادی جنگ تنها به بازار نفت محدود نمانده و هزینههای تولید و حملونقل را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
تهران روی زمان حساب میکند؛ واشنگتن نگران تشدید جنگ است
بر اساس گزارش رویترز، مقامهای ایرانی معتقدند ادامه وضعیت نه جنگ و نه صلح میتواند تا زمان انتخابات، فشار را بر دولت آمریکا حفظ کند. تهران خواستار تغییر در محدودیتهای دریایی، کاهش تحریمها و پایان درگیریها شده و میگوید بازگشایی تنگه هرمز باید در چارچوب شرایط موردنظر ایران انجام شود. در مقابل، واشنگتن خواهان قرارگرفتن برنامه هستهای ایران در مرکز مذاکرات است.
این اختلاف نشان میدهد که دو طرف هنوز درباره ترتیب اقدامات و شروط توافق فاصله زیادی دارند. تهران نگران است که توافقی شتابزده به سود سیاسی ترامپ تمام شود؛ در سوی دیگر، دولت آمریکا با این خطر مواجه است که ادامه جنگ و اختلال در بازار انرژی، هزینه سیاسی بیشتری در داخل کشور ایجاد کند.
ترامپ در ۸ اکتبر اعلام کرده بود که آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای به ایران حمله نخواهد کرد و گفتوگوها را سازنده توصیف کرده بود. با این حال، این موضع بهتنهایی تضمینی برای ادامه توقف حملات پس از انتخابات نیست. رویترز گزارش داده است که مقامهای ایرانی همچنان احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل را جدی میدانند.
چرخش در سیاست روسیه؛ محاسباتی فراتر از جنگ اوکراین؟
جنگ ایران همچنین در پسزمینه اختلافهای تازه بر سر سیاست آمریکا در قبال روسیه قرار دارد. دولت ترامپ اجرای برخی محدودیتها و تحریمهای مرتبط با روسیه را متوقف یا به تعویق انداخته و اعلام کرده است که پیامدهای اقتصادی این اقدامات را بررسی میکند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که دولت برای ارزیابی آثار اقتصادی این تصمیمها به زمان بیشتری نیاز دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی درباره افت روابط واشنگتن و کییف نوشت که برخی کارشناسان احتمال میدهند دولت ترامپ، در کنار ملاحظات مربوط به قیمت انرژی و جنگ اوکراین، نگران افزایش حمایت روسیه از ایران نیز باشد. با این حال، این برداشت تحلیلی است و نباید آن را بهعنوان هدف رسمی و تأییدشده دولت آمریکا مطرح کرد.
این مسئله نشان میدهد جنگ ایران میتواند محاسبات واشنگتن را در چند جبهه همزمان تحت تأثیر قرار دهد: از فشار بر بازار انرژی و تلاش برای مهار هزینههای داخلی تا مناسبات با مسکو و حمایت از اوکراین.
انتخابات، آزمونی برای سیاست جنگی ترامپ
انتخابات میاندورهای سوم نوامبر تعیین میکند که جمهوریخواهان تا چه اندازه میتوانند کنترل خود بر کنگره را حفظ کنند. گزارش رویترز در ۱۹ اکتبر حاکی است که دموکراتها برای بازپسگیری مجلس نمایندگان موقعیت مناسبی دارند، در حالی که رقابت برای کنترل سنا همچنان نزدیک و نامطمئن ارزیابی میشود.
جنگ ایران بهتنهایی نتیجه انتخابات را تعیین نمیکند؛ مسائل دیگری مانند مهاجرت، اقتصاد، خدمات عمومی و اعتماد به دولت نیز در تصمیم رأیدهندگان نقش دارند. با این حال، اگر هزینه سوخت بالا بماند و چشمانداز روشنی برای پایان جنگ شکل نگیرد، جمهوریخواهان ممکن است با پرسشهای بیشتری درباره دستاوردها و هزینههای سیاست خارجی ترامپ روبهرو شوند.
در چنین شرایطی، تهران ممکن است تصور کند که تداوم بنبست دیپلماتیک، قدرت چانهزنی آن را افزایش میدهد. اما این راهبرد برای ایران نیز بدون هزینه نیست: تحریمها، محدودیت صادرات نفت و فشارهای اقتصادی داخلی میتوانند در صورت طولانیشدن بحران، مشکلات جدیتری ایجاد کنند.
آینده جنگ؛ میان فشار انتخاباتی و خطر تشدید نظامی
در آستانه انتخابات آمریکا، جنگ ایران به عاملی پیونددهنده میان سیاست خارجی و زندگی روزمره شهروندان آمریکایی تبدیل شده است. قیمت انرژی، نگرانی از گسترش درگیری و اختلاف بر سر نحوه مواجهه با ایران و روسیه، همگی بر فضای سیاسی واشنگتن اثر میگذارند.
با این حال، نمیتوان با قطعیت گفت که ترامپ پس از انتخابات حملات را از سر خواهد گرفت یا اینکه فشار انتخاباتی او را به توافق با تهران وادار میکند. هر دو مسیر به محاسبات نظامی، مواضع طرفین و نتیجه مذاکرات بستگی دارند.
آنچه روشنتر به نظر میرسد این است که ادامه جنگ، هزینه سیاسی و اقتصادی آن را برای دولت آمریکا افزایش میدهد. از همین رو، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا فقط مسئلهای منطقهای نیست؛ این روند اکنون با رقابت بر سر کنترل کنگره و ارزیابی رأیدهندگان از عملکرد رئیسجمهور آمریکا نیز گره خورده است.





