سال هاست پژوهشگران جمعیت شناسی در کشور نسبت به بحران جمعیتی هشدار دادهاند؛ موضوعی که بسیار دیر مورد توجه قرار گرفت و تا زمان ابلاغ سیاستهای جمعیتی از سوی مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۳ کمتر کسی به بحران کاهش جمعیت جوان کشور واقف بود. این بحران پس از بسته شدن پنجره جمعیتی و کاهش نیروی فعال در کنار افزایش جمعیت سالمندان مشکلات بسیاری ایجاد میکند.
به گزارش ایسنا، بایستی پیامدهای تکفرزندی در خانواده و اجتماع بررسی شود تا به عمق فاجعه، یعنی کاهش جمعیت فعال و افزایش سالمندان پی ببریم. فارغ از معضلاتی که آمارها گویای آن هستند، واقعیتهای اجتماعی و فرهنگی بسیاری در مقابل تکفرزندی جامعه را درگیر خواهد کرد.
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ سال هاست پژوهشگران جمعیت شناسی در کشور نسبت به بحران جمعیتی هشدار دادهاند؛ موضوعی که بسیار دیر مورد توجه قرار گرفت و تا زمان ابلاغ سیاستهای جمعیتی از سوی مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۳ کمتر کسی به بحران کاهش جمعیت جوان کشور واقف بود. این بحران پس از بسته شدن پنجره جمعیتی و کاهش نیروی فعال در کنار افزایش جمعیت سالمندان مشکلات بسیاری ایجاد میکند.
جامعه ایرانی همچنان درگیر انگارههای فرهنگی ترس از تربیت فرزندان، معضلات اقتصادی، معیشتی و تبلیغات سوء دشمن و شعارهای ناملموسی همچون «دو فرزند کافی است»، «فرزند کمتر، زندگی بهتر» و … هستند. این قبیل تبلیغات در دهه ۶۰ پس از رشد یکباره جمعیت و ترس دشمن از افزایش جمعیت ایرانی مسلمان جای خود را در رسانه ملی و بیلبوردهای شهری پیدا کرد.
جامعه روز به روز پیرتر میشود و این واقعیتی است که از سرشماری سال ۹۵ به بعد با آن مواجهیم، ولی باوری به جبران مافات و اقدام فوری برای معکوس کردن سیاست های ضد جمعیتی نداشتیم
معضل تک فرزندی
تبلیغات منفی سال های گذشته امروز خود را در کاهش نرخ باروری و افزایش رشد خانواده های تک فرزند نمایان ساخته است. می گویند به دنبال بحران جمعیت و تمایل به فرزند کمتر، خانواده ایرانی به بیماری تک فرزندی مبتلا شده و این خود یکی از عواملی است که کشور را در آینده با چالش جمعیت مواجه خواهد کرد.
برخی آمارها ۲۵ درصد از خانواده های ایرانی را تک فرزند میداند و برخی دیگر این آمار را میان ۳۳ تا ۳۴ درصد با عنوان خانوادههای سه نفره مشخص می کند. کارشناسان جمعیت معتقدند، رواج تکفرزندی باعث حرکت سریع جمعیت کشور رو به پیری شده است، زیرا ادامه روند تکفرزندی در خانواده ها و تداوم آن در جامعه باعث میشود به تدریج از تعداد جمعیت کشور کاسته شود.
جامعه ای که هر روز پیرتر می شود
طبق آمار رسمی، بیش از ۳۳ تا ۳۴ درصد خانواده های ایرانی تک فرزند و بدون فرزند هستند. در سال ۱۳۹۵ حدود ۱۴.۴ درصد خانواده های ایرانی بدون فرزند و ۱۸.۹ درصد نیز فقط یک فرزند داشتند.
جامعه روز به روز پیرتر میشود و این واقعیتی است که از سرشماری سال ۹۵ به بعد با آن مواجهیم، ولی باوری به جبران مافات و اقدام فوری برای معکوس کردن سیاست های ضد جمعیتی نداشتیم. بررسی سرشماری سال ۹۵ نشان داد در فاصله سالهای ۹۰ تا ۹۵، جمعیت و خانوار به ترتیب با رشد سالانه ۲۴/۱درصد و ۳/۳ درصد همراه بود، اما نرخ رشد سالانه جمعیت نشان از تداوم شیب منفی آغاز شده از سال ۱۳۸۵ داشت.
آمارها نشان میدهد، سهم جمعیت سالمند با سن بیش از ۶۵ سال از ۷/۵ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۱/۶ درصد در سال ۱۳۹۵ افزایش یافت. طبق آمار سرشماری سال ۹۵، سهم میانسالان از کل جمعیت کشور به ۸/۴۴ درصد رسیده و با در نظر گرفتن سهم سالمندان، یعنی حدود ۵۱ درصد از کل جمعیت ایران را میانسالان و سالمندان تشکیل میدهند و بدتر اینکه این جمعیت تا ۱۴۳۰ به شدت افزایش می یابد.
جمعیت شناسان سرعت دو و سه برابر شدن جمعیت سالمندی در کشور را نگران کننده میدانند و پیش بینی می کنند در سال ۱۴۳۰، سه برابر جمعیت فعلی سالمند وجود داشته باشد؛ موضوعی که یک سر ماجرای آن به تک فرزندی و خانوادههای سه نفره برمیگردد.
